چرا پوتين، ديميتری مید ویدوف را
به جانشينی اش برگزيد؟

)آمون(

 

ديميتري آناتوليوويچ مید ویدوف، متولد 14 سپتامبر 1965 در لنينگراد است .وي در دسامبر سال 2007 به‌عنوان نامزد چهار حزب عمده حامي دولت به رهبري روسيه واحد، براي انتخابات رياست‌جمهوري مارچ 2008 روسيه معرفي شد .انتخابي كه بلافاصله مورد تأييد و حمايت ولاديمير پوتين و سرگئي ايوانف) ديگر مرد مقتدر روسيه كه تا پيش از آن مدعي بالقوه رياست‌ جمهوري محسوب مي‌ شد) قرار گرفت.

تحصيلات :وي فارغ ‌التحصيل پوهنتون دولتي لنينگراد در سال 1987 است و درجه دكتراي خود را نيز در رشته حقوق در سال 1990 از همين پوهنتون دريافت كرد.

سوابق : مید ویدوف از سال 1990 تا 1999 در پوهنتون دولتي لنينگراد به تدريس حقوق پرداخت. وي همچنين در سال‌هاي 1990 تا 1995  دستيار آناتولي سوبچاك شهردار وقت سن پترزبورگ بود.

مید ویدوف در نوامبر 1999 به سمت معاون دفتر نخست وزير روسيه گماشته شد و تنها به فاصله چند هفته به عنوان معاون دفتر رياست جمهوري روسيه مشغول به كار شد .اين دوره همزمان بود با انتصاب پوتين به عنوان نخست وزير و پس از آن كناره ‌گيري يلتسين و انتخاب پوتين به كفالت رياست‌جمهوري روسيه.

پس از آن مید ویدوف در نقش رياست مرکز انتخاباتي پوتين، به سازماندهي انتخاباتي پرداخت كه پوتين را براي دوره نخست رياست جمهوري راهي كرملين كرد.

با پيروزي پوتين مید ویدوف در  2000 به‌عنوان معاون رئيس‌جمهور انتخاب شد و از اكتبر 2003 نيز مسئوليت دفتر رياست‌جمهوري روسيه را برعهده گرفت .وي از نوامبر 2005 به عنوان معاون اول نخست‌وزير روسيه انتخاب شد تا مسئوليت طرح بخش‌هاي كليدي و مهمي چون ساخت و ساز، و صحت را برعهده گيرد .وي همچنين رياست هيئت مديره گاز پروم را برعهده دارد.

زندگي خانوادگي  :مید ویدوف متأهل و داراي يك فرزند پسر است.

از مید ویدوف عمدتاً به‌عنوان تکنوکراتی جوان نامبرده مي‌ شود كه نه تنها انعطاف ‌پذیر است، بلکه بسیار دموکراتیک‌ تر از سایر کاندیداهای بالقوه برای ریاست ‌جمهوری است، از این رو روابط روسیه با غرب و در درجه اول با آمریکا، در صورت ریاست ‌جمهوری وی بسیار بهتر خواهد شد .در عين حال مید ویدوف فردی‌است که به کرات دیدگاه‌های خود به طرفداری از اقتصاد بازاری را بیان کرده‌است و از اين رو انتخاب وي بهترين علامت به غرب، مبنی بر تداوم سیاست اقتصاد بازار در روسيه است.

ولادیمیر پوتین با اعلام حمایت از دیمتری مید ویدوف، معاون اول نخست وزیر روسیه، همگان را دچار شگفتی کرد. بسیاری از تحلیل گران غربی سناریویی را طرح کرده بودند که بر اساس آن پیش بینی می کردند که  پوتین برای بازگشت به قدرت از کاندیدایی ضعیف پشتیبانی کند. بر اساس این سناریو، رئیس جمهور ضعیف آینده بسیار زودتر از موعد از مقام خود کناره گیری می کرد و به این ترتیب راه برای بازگشت مجدد پوتین آماده می شد. در سناریو مطرح شده از Viktor Zubkov، نخست وزیر شصت وشش ساله این کشور سخن می رفت که پوتین او را بعنوان کاندید حزب معرفی کند.

اما امروز در میان شگفتی همگان، ولادیمیر پوتین در یک بیانیه که از تلویزیون پخش شد، اظهار داشت که از کاندیداتوری دیمتری مید ویدوف حمایت می کند . او در این بیانیه اعلام داشت که مید ویدوف را به مدت هفده سال است که از نزدیک و به خوبی می شناسد و با تمام وجود از او حمایت می کند. تحلیل گران که مید ویدوف را بدلیل نقشش در اقتصاد بازار، دارای شخصیتی قوی می شمارند، اکنون بر این باورند که سناریو قبلی غلط از آب در آمده است زیرا که مید ویدوف ، بعلت شخصیت قوی و موثرش، کسی است که حتما دو دوره ریاست جمهوری را تمام و کمال طی می کند و امکان بازگشت پوتین به کرملین تا پایان دو دوره ریاست جمهوری او فراهم نخواهد بود. قابل ذکر است که پوتین، که در ابتدای امر، از حمایت غرب در انتخابات ریاست جمهوری برخوردار بود، تا کنون غرب را بسیار شگفت زده کرده است . به حدی که در حال حاضر، کشورهای غربی علاقمندند که هر شخص دیگری بغیر از پوتین به مقام ریاست جمهوری برسد.

چهار حزب روسیه واحد، روسیه عادل، حزب زراعتي روسیه و نیروی مردمي دمیتری مید ویدوف را بعنوان کاندیدای ریاست جمهوری معرفی کردند که ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه نیز از آن حمایت نمود. در این راستا نووستی نظريات مقامات روسیه و کارشناسان داخلی و خارجی راانعکاس داده است که ميخوانيم: والری زورکین رئیس قانون اساسی روسیه معتقد است که پوتین، با عدم شرکت در دوره سوم ریاست جمهوری و عدم تغییر قانون اساسی مطابق میل خود، حقیقتاً بعنوان ضامن رعایت قانون اساسی در کشور عمل کرد. وی گفت: من فکر می کنم که ما در روسیه برای اولین بار شاهد این بودیم که مقام عالی کشور و ضامن قانون اساسی، طوری عمل کرد که قانون اساسی به وی دیکته می کند.

در عین حال وی معتقد است که درخواست های گسترده طرفداران پوتین برای اینکه او در دوره سوم باقی بماند، مغایر قانون اساسی نیستند و مشخص بود که این درخواست ها ساختگی نبوده اند. زورکوف باری دیگر تاکید کرد که خواستار حفظ قانون اساسی کشور است.

ولادیمیر ژیرینوفسکی رهبر حزب لیبرال- دموکرات روسیه اعلام داشت که این حزب هیچگاه از کاندیداتوری فردی از حزبی دیگر برای ریاست جمهوری حمایت نخواهد کرد و گفت: ما کاندیدای خود را داریم و همیشه خواهیم داشت. هیچگاه طی بيست سال از هیچ کاندیدای دیگری حمایت نکرده ایم.
وی تاکید کرد که برای لیبرال-دموکرات ها تفاوتی ندارد که با کدامیک از کاندیداها رقابت کنند. ژیرینوفسکی درباره مید ویدوف گفت که پتانسیل مید ویدوف در این است که پشت وی رئیس جمهور، وزرا و بیش از نیمی از کشور ایستاده اند.  وی در عین حال این را نیز ممکن دانست که کاندیداتوری مید ویدوف هنوز قطعی نباشد.
رمضان قادروف رئیس جمهور چچن از کاندیداتوری مید ویدوف حمایت نموده و او را مرد عمل نامید. قادروف اظهار داشت: من یقین دارم که مید ویدوف می تواند به انجام اصلاحات در روسیه ادامه دهد و او نماینده شایسته ای برای روسیه در عرصه بین الملل خواهد بود. وی پیشبرد کاندیداتوری مید ویدوف را فراست سیاسی نامید.

الکساندر رار کارشناس سیاسی آلمانی در امور روسیه معتقد است که پیشبرد کاندیداتوری مید ویدوف بهترین هشدار به غرب مبنی بر تداوم سیاست اقتصاد بازاری در روسیه است.
 کاندیداتوری مید ویدوف ، غیر منتظره بود، زیرا تمامی کارشناسان غربی معتقدند بودند که پوتین کاندیدایی سخت گیرتر را از محافل امنیتی و نظامی انتخاب می کند. در عین حال به گفته این کارشناس، این رویدادی خوشایند بود، زیرا مید ویدوف در شمار مسئولین امنیتی و نظامی نیست و یکی از مجریان اقتصاد بازاری است. وی افزود که مید ویدوف رئیس جمهوری مقتدر خواهد بود و بعید است که سناریوهای پیش بینی شده بازگشت پوتین به قدرت که غرب از آن ها هراس داشت، اجرا شوند.

آسپن روبرتو منوتی کارشناس ایتالیایی نیز در خصوص پیشبرد کاندیداتوری مید ویدوف اظهار داشت که پوتین با حمایت از کاندیداتوری وی غرب را شگفت زده کرد. وی گفت که در غرب همه منتظر این بودند که کاندیدایی ضعیف معرفی شود، اما پوتین فردی مقتدر، مسئولیت پذیر و مستقل در تصمیم گیری ها را برگزید. به گفته وی، این تاکیدی بر این است که پوتین می خواهد مطمئن باشد که سیاست وی در آینده تغییر نخواهد یافت و روسیه همانند اکنون به اقتدار و توسعه یافتن در تمامی عرصه ها ادامه خواهد داد.  

منوتی گفت: در این راستا، مید ویدوف که در غرب نه تنها بعنوان یک سیاستمدار و بلکه مدیر گازپروم نیز شهرت دارد و می تواند سبب تداوم تحکیم ارتباطات بین سیاست و اقتصاد باشد که این برای توسعه آتی کشور بسیار مهم است. مایکل امرسون کارشناس مرکز تحقیقات سیاسی اروپا می گوید که مید ویدوف لیبرال ترین سیاستمدار کرملین است و او در راستایی فعالیت دارد که مدرن تر، آشکارتر و لیبرال تر از سایر سیاستمداران در کرملین است. بوریس ماکارنکو کارشناس سیاسی معتقد است که کاندیداتوری مید ویدوف به پوتین این امکان را می دهد که فکر کند در آینده طبق چه سناریویی عمل کند.

ماکارنکو دو سناریو را در این راستا ممکن می داند، یکی این که پوتین پس از گذشت یک دوره، باری دیگر به ریاست جمهوری برسد که در آن صورت می بایست کاندیدای کمرنگ تری، بعنوان مثال نخست وزیر کنونی را انتخاب می کرد؛ سناریوی دیگر این است که پوتین قدرت را منتقل می کند و به تدریج میزان نفوذ خود را در سیاست کاهش می دهد که در آنصورت می بایست سرگی ایوانوف معاون اول نخست وزیر را انتخاب می کرد، اما مید ویدوف، چیزی بین آن دو است و با انتخاب وی هنوز فرصت برای اندیشیدن باقی است.

یاروسلاو لیسوولیک کارشناس اقتصادی دویچه بانک می گوید که این خبری خوش برای بازار است، زیرا لیبرال ترین کاندیدا از بین کاندیداهای محتمل انتخاب شد. متعاقباً این احتمال بیشتر است که جنبه لیبرال سیاست اقتصادی پوتین حفظ خواهد شد. آنتون استروچنفسکی کارشناس اقتصادی ترویکا دیالوگ نیز معتقد است که در بازار از حمایت رئیس جمهور از نامزدی مید ویدوف برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری استقبال کردند، زیرا این اثر مثبتی بر سرمایه گذاران خواهد داشت.

یوگنی نادورشین کارشناس اقتصادی - معتقد است که این خبر تاثیری بر جو سرمایه گذاری و اقتصاد نمی گذارد، بلکه وضعیت نامعلوم در رابطه با روی کار آمدن رئیس جمهور را رفع می کند. در عین حال وی می گوید که ممکن است مدعی دیگری برای ریاست جمهوری نیز پدیدار شود. شایان ذکر است که انتخابات پارلمان در روسیه روز دوم مارچ 2008 برگزار می شود.اما کارشناسان جاپانی معتقدند که حمایت ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه از کاندیداتوری دمیتری مید ویدوف برای شرکت در انتخابات ریاست حمهوری، با این هدف است که اداره کشور را فردی قابل کنترول بر عهده داشته باشد.

به گفته کنرو ناگوشی کارشناس جاپانی در امور روسیه، از یک سو مید ویدوف فردی مطیع است که هر آنچه را که پوتین از او مطالبه کند، انجام می دهد، از سوی دیگر تکنوکراتی جوان است، همان طور که زمانی خود پوتین بود. این کارشناس تاکید می کند که مید ویدوف نه تنها انعطاف پذیر است، بلکه بسیار دموکراتیک تر از سایر کاندیداهای بالقوه برای ریاست جمهوری است، از این رو روابط روسیه با غرب و در درجه اول با آمریکا، در صورت ریاست جمهوری وی بسیار بهتر خواهد شد.

پروفسور شیگکی هاکامادا یادآور شد که تحصیلات مید ویدوف در رشته حقوق بوده و او فردی است که به کرات دیدگاه های خود به طرفداری از اقتصاد بازاری را بیان کرده است. او بسیار جوان است و می تواند براحتی از سوی پوتین کنترول شود، زیرا علاوه بر همه این ها، او و پوتین هفده سال است که آشنا هستند.

بعقیده این پروفسور، نکته مثبت می توانست این باشد که مید ویدوف از قاطعیت پوتین برخوردار نیست و بعید است که بتواند مخالفتی با او داشته باشد. در عین حال، این علامتی به غرب است، مبنی بر این که روسیه متمایل به تحکیم روابط اقتصادی خود با آنان است. در عین حال، بعقیده این کارشناس در حال حاضر در سیاست روسیه فساد و رشوه خواری بسیار است و در داخل نیز مبارزات شدید بین گروه هایی که بدنبال منافع شخصی خود هستند، پایان نمی یابد، از این رو تثبیت اوضاع چندان نیز آسان نیست.

توشیاکی ناکامورا یک پروفسور دیگر جاپانی معتقد است که رئیس جمهور روسیه مهره های مختلفی را در مناصب کلیدی می گمارد تا پس از ترک مقام ریاست جمهوری، از پشت پرده کشور را اداره کند.  بعقیده پروفسور، پوتین برای این که برنامه ها را اجرا کند، حمایت از نزدیک ترین کاندیدا به خود را اعلام کرد.

وی می گوید: بدین ترتیب پوتین می تواند هم سیاست و هم اقتصاد را در دست خود داشته و رهبر حزب حاکم روسیه واحد باشد که عملاً همان قدرتی را بدست می آورد که زمانی منشي عمومي کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی داشت و زمانی که رهبر حزب کمونیست بسیار مقتدرتر از رئیس دولت بود.

مطبوعات جاپان همچنین معتقدند که دولت روسیه مدت بسیاری سعی در تدارک برنامه ای برای حفظ قدرت در دست رئیس جمهور کنونی بود، بطوری که امکان مدیریت کشور از سوی پوتین را بدون نقض قانون اساسی فراهم کند.  در جاپان یکی از محتمل ترین گزینه ها را پیشبرد کاندیدایی ضعیف در مقام ریاست جمهوری روسیه می دانستند تا قدرت واقعی در دستان پوتین، در هر منصب رسمی هم که باشد، باقی بماند (همان طور که اطلاع داریم، مید ویدوف در پاسخ به حمایت پوتین از کاندیداتوری وی، به او پیشنهاد داد تا پس از آن که خود به ریاست جمهوری برسد، پوتین نخست وزیری را بر عهده گیرد).

از این نظر، رسانه های جاپانی معتقدند که مید ویدوف یک جانشین مطیع عالی برای رئیس جمهور کنونی خواهد بود و هیچ تهدیدی برای قدرت مطلق وی ایجاد نخواهد کرد.

مطبوعات جاپان، تمایل دولت روسیه به تعیین هرچه سریعتر جانشین را مشروط به تهدید آغاز مبارزات داخلی در کرملین می دانند و اینکه مید ویدوف از این نظر متفاوت با سایر اعضای دولت روسیه است که توانست از مقابلات در حال شدن گرفتن بین گروه های سیاسی، در کناری باقی بماند. کارشناسان جاپانی تایید کاندیداتوری مید ویدوف از سوی پوتین را اقدامی تعیین کننده نامیدند و خاطر نشان داشتند که برای هیچ کس جای تردیدی باقی نمانده که دمیتری مید ویدوف رئیس جمهور آتی فدراسیون روسیه خواهد بود.

به تازگي ديميتري مید ویدوف كه فعلا تنها نامزد انتخابات رياست‌جمهوري محسوب مي‌شود اعلام كرده كه مي‌خواهد در دولتش، ولاديمير پوتين به‌عنوان نخست وزير فعاليت كند .با اين پيشنهاد، مید ویدوف كه از سوي گروه‌هاي مهم سياسي روسيه از جمله احزاب وابسته به كرملين، مانند روسيه متحد و فقط روسيه پشتيباني مي‌شود، نشان داد كه مي‌خواهد يكي از بازيكن‌هاي تيم باشد .اگرچه فقط پيشنهاد اين مقام به پوتين باعث نشده كه مید ویدوف به‌عنوان فردي وابسته به‌نظر بيايد .طبق قانون اساسي روسيه رئيس‌جمهوري، تنها نخست وزير را منصوب نمي‌كند بلكه تأثير مستقيمي در انتخاب وزيران كليدي كابينه دارد .تغييري كه پوتين در بين سال‌هاي 2004 تا 2007 در قانون داد باعث شد كه رئيس‌جمهوري در كنار بقيه امتيازها، قدرت منصوب كردن مسئولان منطقه‌اي را هم داشته باشد.

با اين حال و با حمايت دو سوم مجلس دوما، پوتين و حزبش (روسيه متحد) بيشترين تأثير را در تصميم‌هاي رئيس‌جمهوري ميان همه پارلمان‌هاي روسيه در طول تاريخ خواهند داشت .يك اكثريت ساده در دوما براي جمع كردن رأي جهت وارد شدن فردي به دولت كه مورد اعتماد نباشد كافي خواهد بود. اما بعد از چنين رأي گيري رئيس‌جمهوري مي‌تواند اين فرد را از كارش منفصل كند يا حتي مجلس دوما را منحل كند .در زمان تنش‌هاي حكومت بوريس‌يلتسين مجلس دوما بارها به چنين افرادي براي حضور در دولت رأي داد اما اين موردها هرگز وضع را به جايي نرساند كه يلتسين قوه مقننه را منحل كند .

اين بار، علاوه بر اين پوتين و حزب روسيه متحد قدرت اعتراض به تصميم‌هاي رئيس‌جمهوري را هم دارند. اگرچه خصوصيات شخصيتي مید ویدوف هيچ كدام از اين طرح‌هاي تقابل را نمي‌پذيرد .او در كنفرانس مطبوعاتي اخيرش جواب‌هاي بسيار معناداري به سؤال‌هاي خبرنگاران درباره رياست‌جمهوريش داد .او در جواب يكي از خبرنگارها گفت: من بخشي از ماشين كشور هستم. بعضي‌ها شايد اين حرف را نشاني از كمبود شخصيت بدانند. اما ديگران آن را به‌عنوان يك اقرار بي‌غل و غش از مردي مي‌دانند كه نمي‌خواهد خودش را غيرچيزي كه هست نشان دهد.

روزنامه‌ها نوشتند: ديميتري مید ویدوف، غيرقابل قبول ‌ترين ژست را در تلاش براي رسيدن به قدرت گرفته است. مشخص است كه آنها تقابل‌هايي كه گفته شد را ترجيح مي‌دهند .عمل، بلندتر از كلمات فرياد مي‌زند .اين حرف درست است كه مید ویدوف به‌عنوان يكي از مهره‌هاي كليدي كشور، در هيچ‌يك از اتهام‌هاي مشخص بين سال‌هاي 2001 تا 2007 نفشي نداشته است .مید ویدوف در مسئله انحلال شركت Yukos به هيچ وجه ديده نشد.

هيچ كس در جريان اخراج ولاديمير گوسينسگي و بوريس برژوسكي، دو خبرنگار پر سر و صداي رسانه‌ها، او را متهم نكردند. اين هم مهم است كه به ياد بياوريم تحت مديريت مید ویدوف شركت گازپروم با Rosneft ادغام شد Rosneft شركتي بود كه به تازگي بيشتر سهام شركت Yukos را در مزايده‌اي كه دولت براي پرداخت ماليات اين شركت ترتيب داده بود خريداري كرد. مید ویدوف هيچ وقت موضع پرخاشگرانه‌اي در مقابل ميخائيل خودروفسكي، مالك شركت Yukos نگرفت و تنها بر روش‌هاي قانوني براي گرفتن ماليات‌هاي پرداخت نشده تكيه كرد .در موقعيت معاون اول نخست وزير ( كه از نوامبر سال 2005 وي در اين پست مشغول فعاليت شد) مید ویدوف بر تصميم‌هاي سياسي مهمي نظارت كرد.

اين علاوه بر چهار طرح مهم ملي بود كه او در هر كدام در سال 2006، 4/4 ميليارد دالر و در سال 2007، 4/10 دالر از بودجه دولت را مديريت و هزينه كرد. اين مسئوليت پذيري او شامل تغيير سياست‌ها هم مي‌شود .مید ویدوف همچنين مانع‌هاي اداري بزرگ در ساخت و ساز كشور را از سر راه برداشت. او با آسان كردن اجازه كار، فعاليت طرح‌هاي ساختماني را كه تعداد زيادي كارگر خارجي داشتند را تسريع كرد. مید ویدوف نقش خود را دراين فعاليت‌ها هيچ وقت تبليغ نكرد.

مید ویدوف در مورد گروهش بسيار رازدار است. مثل همان چيزي كه در سياست روسيه مرسوم است. ولاديمير پوتين آزادي كمتري براي انتخاب افراد گروهش در دور دوم رياست‌جمهوريش در سال 2004 داشت .بسياري اعتقاد دارند كه قدرت رياست‌جمهوري با يك نخست‌وزير قوي يعني ولاديمير پوتين بيشتر مي‌شود. شايع شده است در كابينه حال حاضر، مید ویدوف مي‌خواهد حمايت وزير جديد تجارت و توسعه اقتصادي را داشته باشد .علاوه براين ايگور شوالف مشاور اقتصادي پوتين و  اركادي ديوركويچ رئيس گروه ويژه مشاورين رئيس‌جمهوري نزديكي زيادي با مید ویدوف دارند .همه اين افراد به‌عنوان مديران بلند نظر اقتصادي شناخته شده‌اند. كساني كه در حل مشكلات و دغدغه‌هاي اجتماعي روسيه مؤثر خواهند بود. اگرچه از طرف ديگر نخست وزير آزادي مید ویدوف را در انتخاب محدود خواهد كرد .ميخائيل كازيانوف، نخست وزير روسيه از سال 2004 نقش مشابهي را در زم